नेपाली नारीवादी कवितामा नारी विचारधारा

Abstract

प्रस्तुत लेख नारीवादी नेपाली कवितामा नारीविचारधाराको स्वरूप, प्रक्रिया र प्रयोजनको विश्लेषणमा
आधारित छ । पुस्तकालयबाट सामग्री सङ्कलन गरिएको यो लेखमा प्राथमिक र द्वितीयक दुवै
स्रोतका सामग्रीको उपयोग गरिएको छ । गुणात्मक अनुसन्धान पद्धति, पाठविश्लेषण विधिका आधारमा
प्राप्त सामग्रीको अध्ययन गरिएको यस लेखमा विश्लेषणात्मक विधिको उपयोग भएको छ । मूलतः
निगमनात्मक पद्धतिमा सामग्रीको सिद्धान्तनिष्ठ अध्ययन गरिएको यस लेखमा नारीवादलाई सैद्धान्तिक
र नारीवादी विचारधारालाई अवधारणात्मक आधारका रूपमा उपयोग गरिएकोछ । सांस्कृतिक रूपले
पितृसत्ताको उत्पीडनमा अस्तित्वविहीन बाँच्ने नेपाली नारीहरू शक्तिसम्बन्धमा आवाजविहीन रहेको र
यिनको अवस्था उत्पीडित रहेको दृष्टिकोण प्रस्तुत गरिएका नेपाली नारीवादी कवितामा उत्पीडनको
बाहक पितृसत्ता, सामन्तवादी संस्कृति र नारीसहिष्णु बन्न नसकेको परिवेशलाई केन्द्रमा राखिएको
छ । नारी आफैँमा स्वसत्ताका प्रतिनिधि रहेर पनि तिनको आत्मपहिचानलाई दमन गर्ने संस्कृतिको
निरन्तरताका कारण उत्पीडनले विचारधारात्मक स्वरूप लिएको भाव व्यक्त गरिएका नेपाली नारीवादी
कवितामा नारी अधिकार प्राप्तिका लागि वञ्चित रहके ो विषयलाई अभिव्यक्त गरिएको छ । नेपाली
नारीवादी कविताहरू परम्परागत सांस्कृतिक अभ्यासको अन्त्य गरी पुरुषसरह लैङ्गिक अधिकार सम्पन्न
हुनुपर्ने नारीकेन्द्री विचारधाराको अभिव्यक्तिमा केन्द्रित हुँदै गएका छन् ।