माओवादी द्वन्द्वविरुद्ध विदेशी राष्ट्रहरूको सैनिक सहयोग

Abstract

नेपालमा माओवादी द्वन्द्व व्यापक बन्दै गएपछि र त्यस विरुद्ध तत्कालीन शाही नेपाली सेना (यसपछि नेपाली सेनामात्र सम्बोधन गरिएको) परिचालन गरेपछि नेपाललाई पहिलादेखि नै सैनिक सहयोग दिँदै आएका राष्ट्रहरू अमेरिका, बेलायत एवं छिमेकी देशहरू भारत र चीनको ध्यान नेपालतर्फ आकर्षित हुँदै गयो । भारतीय सेनासँग नेपाली सेनाको रहँदै आएको लामो सम्बन्ध र नेपाली सेनाले भारतमा प्राप्त गर्दै आएको तालिम र भारतबाट नेपालले प्राप्त गर्दै आएको सैन्य सामग्री सहयोगको इतिहास लामो भएता पनि पछि नेपालमा माओवादी आन्दोलन चर्कदै गएपछि अमेरिकी सैनिक सहयोग त्योभन्दा बढी देखिन्छ । सेप्टेम्बर ११ को आतंककारी हमलापछि अमेरिकाले आतंकवादविरुद्ध युद्ध थालनी ग¥यो । त्यही समयबाट अमेरिकाले नेपालमा सैन्य सहयोग थालनी गरेको थियो । जसअनुसार नेपालमा माओवादी समस्या उत्पन्न भएपछि अमेरिका, बेलायत, भारत, चीन लगायतका राष्ट्रहरूले तत्कालीन श्री ५ को सरकारलाई (यसपछि नेपाल सरकारमात्र सम्बोधन गरिएको) के कसरी सहयोग गरेको थियो र त्यसको प्रभाव कस्तो पर्न गएको थियो भन्ने बारेमा प्रकाश पार्ने उद्देश्यले यो लेख तयार पारिएको छ ।