"नैकापे सर्किनी’’ कथामा सबाल्टर्र्न (सिमान्तीयता) {The Subaltern (Marginality) in the Story of "Naikape Sarkini"}

Authors

  • लतादेवी Latadevi पौड्याल Poudyal महेन्द्ररत्न बहुमुखी क्याम्पस, इलाम Mahendraratna Multiple Campus, Ilam

DOI:

https://doi.org/10.3126/bdkan.v7i1.47805

Keywords:

सबाल्टर्न, प्रतिनिधित्व, पहिचान, प्रभुत्वशालीवर्ग, प्रतिरोध, अवरजन, शक्तिसम्बन्ध, representation, identity, dominant class, resistance, diaspora, power relations

Abstract

प्रस्तुत लेख पारिजातको ‘नैकापे सर्किनी’ कथामा सबाल्टर्न अध्ययन विश्लेषणसँग सम्बन्धित छ । एन्टोनिओ ग्राम्सीले उत्तर औपनिवेशिक उपभोक्तावादी संस्कृतिको सन्दर्भमा सबाल्टर्न शब्दलाई शासित वर्गको वकालत गर्ने क्रममा हैकम वा प्रभुत्वको नवीन अर्थसँग पनि जोडेर प्रयोग गरेपछि यसले साहित्यको क्षेत्रमा प्रवेश पाएको हो । ग्राम्सीका शब्दमा सबाल्टर्न भन्नाले गैरशासकीय र अहैकमवादी वर्गलाई जनाउँछ, जो सधैँ अधीनस्थ, पराधीन हुन्छन् । सबाल्टर्न सांस्कृतिक र साहित्यसँग सम्बन्धित अन्तर्विषयक अध्ययन हो । सांस्कृतिक अध्ययनभित्र विविध पक्षहरू समेटिन्छन् । तीमध्ये सबाल्टर्न अध्ययन महत्वपूर्ण पक्ष हो । सबाल्टर्न शब्दले समाजमा विभिन्न अवसरबाट पछाडि पारिएको वर्ग, तह, लिङ्ग, जात तथा समूहलाई जनाउँछ । सबाल्टर्न अध्ययनलाई कथाको सामाजिक संरचना, सीमान्तीकृत वर्ग, प्रभुत्वशाली समूह र विचार धारासँग जोडेर हेर्नु सान्दर्भिक मानिन्छ । प्रस्तुत कथामा सामन्ती तथा पितृसतात्मक समाजमा निम्नवर्गका महिलाहरू माथि हुने शोषण, लैङ्गिक विभेदका मुद्दालाई यथार्थ रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ । यहाँ सोही सिद्धान्तलाई आधार मानेर पारिजातको ‘नैकापे सर्किनी’ कथामा सबाल्टर्न विश्लेषण गरिएको छ । प्रस्तुत लेख तयार पार्नका लागि प्राथमिक तथा द्वितीयक स्रोतका सामग्रीहरू पुस्तकालयबाट अध्ययन गरी सङ्कलन गरिएको छ । सङ्कलित सामग्रीहरूलाई विश्लेषण गर्ने आधार सबाल्टर्न सम्बन्धी मान्यतालाई लिइएको छ । यसमा निगमनात्मक तथा पाठविश्लेषण विश्लेषण विधिको उपयोग गरी साक्ष्यहरुका आधारमा कथामास बाल्र्टनको वर्गीय, जातीय, लैङ्गिक अवस्था, सबाल्र्टनको प्रतिरोधी चतना तथा लेखकीय दृष्टिकोणको विश्लेषण गरिएको छ । यसमा सन्दर्भ सामग्रीहरूको प्रयोगमा ए.पि. ए. पद्धति अपनाइएको छ ।

Downloads

Download data is not yet available.
Abstract
45
PDF
28

Author Biography

लतादेवी Latadevi पौड्याल Poudyal, महेन्द्ररत्न बहुमुखी क्याम्पस, इलाम Mahendraratna Multiple Campus, Ilam

उपप्रध्यापक, नेपाली विभाग Assistant Professor, Nepali Department

Downloads

Published

2022-08-30

How to Cite

पौड्याल Poudyal ल. L. (2022). "नैकापे सर्किनी’’ कथामा सबाल्टर्र्न (सिमान्तीयता) {The Subaltern (Marginality) in the Story of "Naikape Sarkini"}. Bouddhik Abhiyan (बौद्धिक अभियान), 7(1), 148–159. https://doi.org/10.3126/bdkan.v7i1.47805

Issue

Section

Articles