सिम्मा नाटकमा वर्गीय चिन्तन

Abstract

सिम्मा रायनका रचनाहरू मध्ये एक गीतिनाटक हो । यसमा नेपालको पञ्चायतकालीन समय र समाजको वर्गीय अवस्थालाई यथार्थपरक ढङ्गले चित्रण गरिएको छ । नेपाली समाजमा पञ्चायतकालीन समयमा गाउँका साहु महाजनहरूले निम्न वर्गमाथि गर्ने आर्थिक तथा सामाजिक शोषण अत्यन्त घृणित किसिमको रहेको हुँदा सामन्ती समाजको बुर्जुवा वर्ग समाज विकासको बाधक भएको विषयलाई यस गीतिनाटकमा उठान गरिएको छ । परम्परागत सामन्ती राज्य व्यवस्थाका अवशेषहरू अझै बाँकी छन् । स्वाभिमान गुमाई युवा नेपालीहरू काम र मामको खोजीमा विदेशी भूमिमा रगत पसिना चुहाउन विवश बन्ने परिस्थिति यसमा देखाइएको छ, जुन पहिलेदेखि अहिलेसम्म रहेकै छ । गरिबीकै कारण डेङ्सुजस्ता युवाहरू भर्ती हुन हिँडेपछि साहुले घरखेत कब्जा गरी तिनका परिवारजन नोकर बनाएर मानसिक यातना र श्रम शोषण गरेको तथ्य यसमा देखाइएको छ । गीतिनाटकमा अन्याय गर्ने साहुका विरुद्ध युवाहरू आन्दोलित भएबाट निम्न वर्गीय पक्षधरता स्पष्ट रूपमा देखिन्छ । उच्चवर्गको साहु र उसकी श्रीमतीले सिम्मामाथि गरेको अत्याचार हदैसम्मको छ । धनी मानिसको हृदय कठोर र आपराधिक हुन्छ भन्ने तथ्य साहु र साहुनीका कुकृत्यबाट पर्दाफास गरिएको छ । उनीहरूप्रति आम पाठकको घृणा जगाइएको छ । साम्राज्यवादी विस्तारवादी शक्तिका स्वार्थका लागि नेपालीहरूले गरिब राष्ट्रका आफूजस्तै गरिब मानिसलाई मार्नका लागि खट्नु पर्ने विवशता रहेको कुरा यसमा अगाडि सारिएको छ । सिम्मामा अन्याय अत्याचार सहनु हुँदैन बरु त्यसका विरुद्ध चेतनाको लहर फैलाउनुपर्ने सिम्माको सन्देशले भर्ती भएका युवाहरू साहुको विद्रोह गर्न छाउनीबाट फर्किएको सन्दर्भ देखाइएको छ । सिम्मामा साम्राज्यवादी व्यवस्था र युद्धको डरलाग्दो परिणामको अन्त्यको कामनासँगै देशभक्तिको भावना र स्वाभिमानको खोजीसमेत गरिएको छ । निम्नवर्गीय पक्षधरता रहेको सिम्मा प्रगतिवादी वर्गीय चिन्तन र वैचारिकताका हिसाबले उत्कृष्ट गीतिनाटक बनेको छ ।