नेपाली भाषा शिक्षणमा सहकार्यात्मक सिकाइका कार्यकलापका चुनौती

Abstract

सहकार्यात्मक सिकाइ विद्यार्थी केन्द्रित कार्यकलाप हो । यसले विद्यार्थीको सक्रिय सिकाइमा जोड दिन्छ । साथै यो साथीहरूको सहयोग र सहकार्यका आधारमा सिक्न सकिन्छ भन्ने मान्यतामा आधारित छ । प्रस्तुत अध्ययन नेपाली भाषा कक्षाकोठामा सहकार्यात्मक सिकाइका चुनौतीहरू पहिचान गर्ने उद्देश्यले तयार पारिएको छ । यो अध्ययन गुणात्मक अनुसन्धानअन्तर्गत फेनोमेनोलोजी ढाँचामा आधारित रहेर तयार गरिएको छ । सुर्खेत जिल्लाको वीरेन्द्रनगर नगरपालिकालाई शोधक्षेत्रका रूपमा लिई उद्देश्यमूलक नमुना छनोट विधिबाट पाँच जना नेपाली भाषा शिक्षकहरूलाई छनोट गरिएको छ । तथ्याङ्क सङ्कलनका लागि गहन अन्तर्वार्ता विधि अपनाइएको छ । प्राप्त तथ्याङ्कहरूलाई सार विश्लेषण पद्धतिबाट विश्लेषण गरी नतिजा निकालिएको छ । कक्षाकोठामा परम्परागत शिक्षण विधि, विद्यार्थी सङ्ख्या र उनीहरूको बसाइ, विद्यार्थी सहभागिता र सक्रियता, समय र सामग्रीको असहजता एवम् शिक्षकको पेसागत विकास र मनोवृत्तिलाई मुख्य चुनौतीका रूपमा लिइएको छ । यस्ता चुनौतीहरूलाई न्यूनीकरण गरी नेपाली भाषा शिक्षणमा सहकार्यात्मक सिकाइलाई उपयोग गर्न सकिन्छ । नेपाली भाषा शिक्षणलाई विद्यार्थी केन्द्रित र उपलब्धिमूलक बनाउन सहकार्यात्मक सिकाइ उपयोगी हुन्छ । त्यसका लागि सहकार्यात्मक सिकाइका चुनौतीहरूलाई न्यूनीकरण गर्न आवश्यक छ ।