थिमिया कुमाः बिनां - Shrestha, Rabin (Historical Journal, 2025)
थिमि भक्तपुर जिल्ला दुने दुनेया प्यंगू नगरपालिकामध्ये मध्यपुर थिमि नगरपालिका नं छगू खः । चाया ज्या थलबल दय्कीम्ह मनूयात ‘कुमाः’ धाइ । कुमाःयात संस्कृतं ‘प्रजापति’ धाइ । कुमाःत येँ, यल ख्वप, थिमिइ दु । थ्व अध्ययनय् थिमिया कुमाःया बिनांया जक अध्ययन जूगु दु । ‘बिनां’या अर्थ विशेषनाम खः । येँ, यलया नेवाःतसें ‘कुनां’ धाइ । ख्वपया नेवाःतसें ‘बेनां’ वा ‘बिनां’ धाइ ‘कुनां’ अङ्ग्रेजीया ‘टोटेम’लिसे नं ज्वःमलाः, खस समाजया उपथर लिसे नं ज्वःमलाः । मध्यपुर थिमि नगरपालिका थीथी नेवाः समुदायया बाहुल्य दूगु क्षेत्र खः । स्थानीय मनूतय्सं थःगु बिनांया अर्थ नं मथुल । थिमिया कुमाःतय्सं थःगु पहिचान नं मदय्का च्वनेमाल । थ्व अध्ययनया नितिं बिनांया अर्थ छु ? थ्व छु गथे छ्यली ? व बिनांलिसे स्वाःगु सांस्कृतिक, धार्मिक सम्वन्ध छु गन दु ? धैगु मु समस्या जुल । थ्व अध्ययनं बिनां, बिनांया आक्षरिक बनोट, आक्षरिक अर्थ व प्रायोगिक अर्थ न्हेब्वःगु दु । लिसें माः थाय् बिनालिसे स्वापू दूगु सांस्कृतिक, सामाजिक, ऐतिहासिक विषयवस्तुया नं व्याख्या जूगु दु । थुकियात भाषिक पहिचान धाइ । थ्व अध्ययनया भौगोलिक क्षेत्र मध्यपुर थिमि नगरपालिकाया १ निसें ९ वडा दुनेया कुमाः समुदाययात काःगु दु । थ्व अध्ययनया नितिं माःगु सामग्री विशेष यानाः ओमकारेश्वर श्रेष्ठजु पाखें साभार काःगु दु । मगाःगु मचाःगु क्षेत्रयार्य यानाः नं मुंकुगु दु । अथे हे पुस्तकालयका सामग्री नं छ्यःगु दु । थिमिया कुम्हाःत थःगु देया रक्षा थःम्ह हे यानाः छेँया नितिं माःगु हलंज्वलं व नसात्वँसा नं थःम्ह हे उत्पादन याइपिं स्वावलम्बी, आर्थिक अवस्था बल्लापिं वर्ग धैगु उलाक्यंगु दु ।