नेपालको जलवायु परिवर्तनः सामाजिक न्यायको खोजी - Mishra, Shila (Chaturbhujeshwar Academic Journal, 2025)
नेपालको जलवायु परिवर्तनःसामाजिक न्यायको खोजी शीर्षकको यस लेखमा जलवायु परिवर्तनको प्रभाव, मधेश प्रदेशमा जलवायु परिवर्तनका असरहरू, जलवायु परिवर्तनका दीर्घकालीन प्रभावतत्वहरू, स्वास्थ्य र सुरक्षामा असर, जलवायु परिवर्तनको प्रभावलाई न्यूनतम बनाउने उपायहरू, सरोकारवालाहरूको भुमिका, मधेश प्रदेश सरकारबाट भएका प्रयासहरू जस्ता उपशीर्षकहरूमा विश्लेषण गरिएको छ । अद्वितीय भूगोल र सांस्कृतिक विविधताको देश नेपालले जलवायु परिवर्तनका कारण गम्भीर चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ । जलवायु परिवर्तनले यहाँका समुदायहरूमा विशेषगरी न्यून आए रहेका समूहहरूलाई प्रत्यक्ष रूपमा असर पुर्याइरहेको छ । यस लेखमा, जलवायु परिवर्तन र संघीय शासन प्रणालीको प्रभावलाई सामाजिक न्यायको परिप्रेक्ष्यमा विश्लेषण गर्ने प्रयास गरिएको छ । नेपालको संघीय शासन प्रणालीले विभिन्न स्तरका सरकारहरूलाई अधिकार र जिम्मेवारी दिएको छ । सामाजिक न्याय सुनिश्चित गर्नका लागि जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित नीतिहरूमा समावेशी दृष्टिकोण अपनाउनु आवश्यक छ । सरकारले स्थानीय समुदायका आवाजलाई सुन्ने र उनीहरूको आवश्यकताहरूलाई ध्यानमा राख्ने नीति निर्माण गर्नुपर्छ ।