बादी समुदायका बालबालिकाहरूको विद्यालय शिक्षामा पहुँच

Abstract

प्रस्तुत लेख समाजमा पछाडि परेको दलित जाति भित्रको पनि दलित भनेर चिनिने बादी समुदायका बालबालिकाहरूको विद्यालय शिक्षामा पहुँचको अवस्था विषयमा केन्द्रित छ । बादी समुदायका बालबालिकाहरूको विद्यालयमा सहभागिता, प्रमुख शैक्षिक समस्याहरू र शैक्षिक समस्याहरूलाई समाधान गर्ने उपायहरू खोजी गर्ने उद्देश्यले सुर्खेत जिल्लाको वीरेन्द्रनगर नगरपालिका वडा नं. १० झुप्रा खोला किनाराको बादी बस्तीलाई आधार मानी २०७६ साल माघ र फागुन महिनामा अध्ययन क्षेत्रमा गई अवलोकन, सम्बन्धित सरोकारवाला पक्षसँग छलफल र अन्तर्वार्तामार्फत सूचना तथा जानकारीहरू प्राप्त गरिएको थियो । प्रधानाध्यापक, शिक्षक, विद्यार्थी, अभिभावक र विभिन्न संघसंस्थाका प्रतिनिधिका विचारहरूलाई विभिन्न सिद्धान्त र साहित्यसँग तुलना गरी निष्कर्ष निकालिएको छ । बादी समुदायको बाहुल्यता भएको ठाउँका विद्यालयहरूमा समेत उनीहरूको विद्यालयमा सहभागिताको अवस्था न्यून रहेको देखिन्छ । उनीहरूका प्रमुख शैक्षिक समस्याहरू गरिबी, जनचेतनाको अभाव कायमै रहनु र बालविवाह आदि छन् । चेतनामूलक र आयआर्जनमूलक कार्यक्रम सञ्चालन, भेदभावपूर्व वातावरणको अन्त्य गरी बालबालिकाहरूलाई विद्यालयमा दिवा खाजा र छात्रवृत्ति रकमको वृद्धि गरिनुका साथै सिपमूलक शिक्षा प्रदान गरी रोजगारीको सुनिश्चितता गर्नुपर्ने जस्ता कुराहरू अध्ययन क्षेत्रमा सम्बन्धित सरोकारवाला पक्षहरूले औंल्याएका छन् । अनुकूल वातावरण सृजना गरी बादी समुदायका बालबालिकाहरूलाई विद्यालय शिक्षामा पहुँच अभिवृद्धि गर्नुपर्ने देखिन्छ ।