(untitled) (Voice of History, 2025)
दोलखा जिल्लाका जिरेलहरूको उद्भव सम्बन्धमा खोजी गर्ने उद्देश्य रहेको प्रस्तुत अध्ययन गुणात्मक ढाँचामा व्याख्यात्मक शैली अपनाएर तयार पारिएको छ । वोन परम्परा मान्ने जिरेलहरू खेतीपाती, मजदुरीमा आधारित आर्थिक जीवनशैली छोडेर विस्तारै नोकरीतर्फ आकर्षित हुन थालेको पाइन्छ । आधुनिकताको प्रभाव, शैक्षिक विस्तार, पर्यटन र सामाजिक रूपान्तरणले गर्दा आफ्नो जातीय उद्भवलाई ऐतिहासिक घटनाक्रमसँग जोड्ने प्रवृत्ति जिरेलहरूमा बढ्दै गएको छ । दोलखा जिल्लाको जिरीका जिरेलहरू किराती सम्प्रदायका रहेको तथ्य खुलाएर उनीहरूको उद्भव प्रस्ट्याउने क्रममा पुस्तकालय अध्ययन, पत्रपत्रिका अध्ययन, जिरेल लेखक तथा प्राज्ञहरूका सिर्जना, धारणा सङ्कलन, विश्लेषण गरिएको छ । जिरेलहरूको परम्परागत जीवनशैली, आपसी सम्बन्ध आदिका माध्यमबाट गरिएको अध्ययन यस जिरेल जातिको पहिचान केवल भूगोलसँग मात्र नभएर सांस्कृतिक र ऐतिहासिक रूपमा पनि विशिष्ट रहेको पाइएको छ ।