विकास योजनामा जनसहभागिता : एक अध्ययन Bikas Yojanama Jansahabhagita: Ek Adhyayan - तिवारी Tiwari, रामकृष्ण Ramkrishna (Tribhuvan University Journal, 2010)
साधारण अर्थमा जनसहभागिता भन्नाले आफू बसेको क्षेत्रको दैनिक व्यवहारमाजनताको संलग्नता भन्ने बुझिन्छ, जसले उनीहरूको दैनिक जीवनमा प्रभाव पार्दछ ।सेवाग्राहीहरूबीच हुने शक्तिको बाँडफाँड नै वास्तवमा सहभागिता हो । यदि शक्तिकोबाँडफाँड समान रूपमा हुँदैन र समाजको कुनै एक हिस्सासँग अर्को हिस्सासँगभन्दा बढीशक्ति केन्द्रित हुन्छ भने त्यसलाई वास्तविक अर्थमा सहभागिता भनिदैन । योजना निर्माणर निर्णय प्रक्रियामा जनसहभागिता विना स्थानीय आवश्यकताहरूको बारेमा सम्बोधनसम्भव छैन । यसै सन्दर्भमा यस लेखले चिती गा.वि.स. का जनताको विकास योजनामासहभागिताको बारेमा विश्लेषण गर्ने कोसिस भएको छ । प्राथमिक स्रोतबाट प्राप्ततथ्याङ्कहरूको विश्लेषणबाट प्राप्त निष्कर्षहरूको आधारमा के भन्न सकिन्छ भने यसचिती गा.वि.स. मा जनसहभागितामूलक विकास कार्यलाई थप अभिवृद्धि गर्नको लागिसहभागिताका लागि हुने लगानीभन्दा फाइदा बढी हुन्छ भन्ने अनुभूति जनतालाईदिलाउन सक्नुपर्छ । आयोजनाहरूको निर्माण र मर्मत सम्भारमा महिलाहरूको सहभागिताप्रशस्त मात्रामा भए पनि निर्णय प्रक्रियामा अझै पनि उनीहरूलाई आवश्यक अनुपातमासंलग्न गराउन सकिएको छैन । त्यसकारण आयोजनाको छनोट र लाभको विवरणसम्बन्धीनिर्णय गर्दा महिलाहरूको निश्चित संख्या उपस्थित हुनै पर्ने प्रावधान राख्नु पर्छ ।